W Chinach piwonie nazywane są kwiatem królewskim. W Polsce popularne są zwłaszcza w sezonie ślubnym i często wybierane są na bukiet panny młodej. Piwonie możesz mieć też w ogrodzie lub w wazonie. Ich uprawa jest prosta, ale wymaga przestrzegania kilku zasad – tylko wtedy kwiaty odwdzięczą się majestatycznym wyglądem i zapachem. Z tego artykułu dowiesz się, jak i kiedy sadzić piwonie, jak wygląda ich uprawa oraz kiedy należy je obcinać.

    Piwonie to ozdobne wielkie, kolorowe, różnorodne i pięknie pachnące kwiaty, które najczęściej są ozdobą ogrodu, ale dobrze prezentują się również w wazonie lub w bukiecie ślubnym jako kwiat cięty. Były już uprawiane w Chinach przed 3 tysiącami lat. Moda na te kwiaty przyszła w XIX wieku i to właśnie wtedy powstały nowe odmiany, głównie za sprawą Francuzów, których nazwiska dzisiaj odnajdziemy w nazwach piwonii, np. Paeonia lactiflora Marie Lemoine czy Paeonia lactiflora Felix Crousse. Co ciekawe, szacuje się, że istnieje ponad 10 tysięcy odmian piwonii! W tym artykule odpowiemy na najczęściej pojawiające się pytania o uprawę, pielęgnację i przycinanie piwonii.

    Krótka charakterystyka piwonii

    Nazwa rodzajowa piwonii – Paeona – pochodzi od Peona, lekarza bogów na Olimpie. Jest to jedna z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka. Zawdzięczamy ją Chinom, gdzie piwonia drzewiasta była uprawiana jako roślina ozdobna od co najmniej IV wieku. Pod względem botanicznym piwonie to byliny zielne lub małe krzewy. Co ciekawe, piwonia drzewiasta jest jednym z trzech gatunków piwonii o drewniejących pędach, przez niektóre źródła jest też klasyfikowana jako jedyny krzew, gdy inne gatunki krzewiaste określane są jako półkrzewy.

    WSKAZÓWKA:
    Piwonia to inaczej peonia – oba te określenia używane są wymiennie i odnoszą się do grupy roślin, do której zalicza się 32-35 gatunków kwiatowych (liczba różni się w zależności od źródeł). Większość z nich to byliny, a pozostałe to piwonie krzewiaste, które wyrastają na niewielkie krzewy.

    Piwonie w stanie naturalnym rosną w ciepłych rejonach Europy i Azji. Uprawiane są ze względu na okazałe kwiatostany, które mają średnicę od 8 do nawet 20 cm. Kwiaty są duże, okrągłe, z gęsto skupionymi płatkami. Ich zaletą jest różnorodność – występują w rozmaitych kolorach, wśród których wystarczy wymienić różowy, biały, żółty, purpurowy, są również piwonie dwukolorowe. Zależnie od odmiany osiągają wysokość od 30 do nawet 200 cm (z czego najmniejsze to piwonie bylinowe 30-100 cm, a najwyższe piwonie krzewiaste 50-200 cm wysokości).

    CIEKAWOSTKA:
    Kwiaty piwonii wykazują działanie lecznicze, m.in. stosowane są przy chorobie wieńcowej, chorobach skóry, hemoroidach, artretyzmie i reumatyzmie. Działają moczopędnie, odtruwająco, rozkurczowo, uspokajająco i przeciwalergicznie.

    Walory ozdobne peonii to przede wszystkim jej kwiaty, a także zapach. Każda odmiana piwonii pachnie subtelnym różanym zapachem.

    Piwonia i jej odmiany

    Liczba odmian piwonii nie jest dokładnie znana, jednak botanicy są zgodni, że przekracza 10 tysięcy. Sama tylko piwonia chińska ma już ponad tysiąc odmian, które różnią się między sobą kolorem – najczęściej jest to biel, róż i czerwień, ale dostępne są również piwonie żółte, chociaż ich wyhodowanie jest procesem dość kosztownym.

    Najchętniej uprawianymi piwoniami są:

    • piwonia chińska (P. lactiflora), nazywana różą bez kolców – wysoka na 60-100 cm, tworzy od kilku do kilkunastu dużych kwiatów na łodydze, na liściach widoczne są czerwone żyłki; dość silnie rozrasta się na boki; kwitnie krótko, ale za to obficie i jest bardzo dekoracyjna; popularne odmiany to m.in. Madame de Vemeville (śnieżnobiała), White Cap (dwukolorowa, ciemniejsze malinowe płatki na zewnątrz; często wykorzystywane piwonie w bukietach ślubnych), Karl Rosenfield (ciemnoczerwona)
    • piwonia lekarska (P. officinalis), zwana też europejską piwonią pospolitą – niższa niż piwonia chińska, osiąga ok. 60-80 cm wysokości; kwiaty rozkwitają w drugiej połowie maja; ma niewielkie wymagania pielęgnacyjne; najbardziej znane odmiany tu to m.in. Rosea Plena (jasnoróżowa), Rubra Plena (wiśniowa) oraz Alba Plena (biała)

    Pachnąca piwonia chińska i europejska piwonia pospolita, zaliczane do bylin, dały początek większości znanych piwonii ogrodowych w Europie. Gatunek bylinowy piwonii obejmuje również kolekcjonerskie gatunki botaniczne, jak na przykład piwonię odmienną (P. anomala) czy piwonię krymską (P. daurica). Oprócz tego wyróżnia się gatunki krzewiaste, które charakteryzują się dość egzotycznym wyglądem i mogą dorastać nawet do 150 cm wysokości – do tej grupy zalicza się formy botaniczne piwonii krzewiastej (P. sufftruticosa) oraz piwonii Rocka (P. rockii).

    Jak wygląda uprawa piwonii?

    Uprawa piwonii jest wprawdzie wymagająca, ale roślina jest długowieczna i na jednym miejscu może rosnąć nawet 20 lat, jest również mrozoodporna. Sadzonki piwonii najczęściej sadzone są na jednogatunkowych rabatach, aby późną wiosną otrzymać wielokolorowy i bujny ogród. Rozrastają się powoli, a kępy można dzielić raz na 2-3 lata, pamiętajmy przy tym, że po podzieleniu w następnym sezonie mogą nie kwitnąć zbyt obficie. Ścięte piwonie (należy to zrobić w czasie pękania pąków) utrzymują się w wazonie nawet do 10 dni.

    Wymagania dla uprawy piwonii w skrócie:

    • gleba dobrze zdrenowana i bogata w próchnicę
    • podłoże wilgotne i przepuszczalne, o pH obojętnym lub lekko kwaśnym
    • stanowisko najlepiej słoneczne lub lekko zacienione (w cieniu liście mogą być ciemniejsze, a kwiatów będzie mniej, za to będą bardziej okazałe)
    • od marca do września należy nawozić, najlepiej mineralnym preparatem wieloskładnikowym
      w czasie suszy należy rośliny często podlewać

    Przy wyborze miejsca na uprawę piwonii należy pamiętać o tym, że rośliny te nie lubią rywalizować z innymi gatunkami, dlatego też warto przeznaczyć dla nich więcej miejsca.

    Kiedy i jak sadzić piwonie?

    Sadzenie piwonii powinno odbywać się wczesną jesienią, czyli od połowy sierpnia do pierwszej połowy września. Jeżeli sadzimy rośliny z korzeniami, można to zrobić wiosną, od marca do maja. Rośliny najlepiej sadzić w rozstawie 80×40 lub 90×50 cm, wychodzi więc na 1 mkw. posadzimy dwie sadzonki. W pierwszym roku po posadzeniu należy oderwać pąki, gdy się pojawią, co wzmocni roślinę i przyspieszy jej rozwój.

    Piwonie kwitną tylko na glebach silnie nawożonych i głęboko uprawianych, dlatego podłoże należy wcześniej odpowiednio przygotować, np. rozkładając kompost lub obornik. Nie powinno się ich sadzić zbyt głęboko – zalecana głębokość to 3-5 cm. W innym przypadku ich kwitnienie może opóźnić się nawet o kilka lat. Pamiętajmy też o tym, że najlepiej piwonie sadzić w miejscu, gdzie wcześniej piwonie nie rosły.

    Warto w tym miejscu zaznaczyć, że piwonie nie lubią przesadzania, dlatego najlepiej tego unikać. Czasem jednak jest to konieczne, na przykład przy chęci rozmnożenia piwonii, gdy roślina została porażona przez chorobę lub przestała kwitnąć. Najlepiej zabieg dzielenia i przesadzania piwonii wykonać dla roślin, które rosły w jednym miejscu co najmniej 5 lat, na przełomie sierpnia i września. Zasada jest prosta: im dłużej piwonie pozostaną w tym samym miejscu, tym więcej kwiatów będą wytwarzać.

    Kiedy kwitną piwonie?

    Piwonie zwykle zakwitają dopiero po 2-3 latach od zasadzenia, dlatego mówi się, że ich uprawa jest zajęciem dla cierpliwych.

    Żeby odpowiedzieć na pytanie, kiedy zakwitają piwonie, warto poznać cykl życia tej rośliny. Na zimę roślina ta zrzuca liście, natomiast kwiaty pojawiają się koło maja i czerwca. Kwitnienie piwonii przypada natomiast na lato. Z końcem czerwca rośliny przestają kwitnąć i szykują się do rozkwitu w kolejnym roku. Roślina potem stopniowo zasycha, by odrodzić się wiosną.

    Reasumując, większość piwonii kwitnie na przełomie maja i czerwca. W przypadku piwonii chińskich najwcześniejsze odmiany zakwitają pod koniec kwietnia, a najpóźniejsze kończą kwitnienie na początku lipca.

    Kiedy należy przyciąć piwonie?

    Przycinanie jest najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym w uprawie piwonii. Cięcie należy przeprowadzać niezwykle uważnie, regularnie i w wyznaczonym czasie.

    Warto tutaj wspomnieć o dwóch szkołach szykowania rośliny na zimę. Pierwszy sposób zakłada przycięcie tylko przekwitłych kwiatów, drugi – obcięcie rośliny nisko nad ziemią. Obie metody mają plusy i minusy, z czego bardziej ryzykowna wydaje się druga. Dlaczego? Istnieje ryzyko, że po ścięciu pędy nie zdążą zdrewnieć, przez co będą bardziej narażone na działanie mrozu. Z drugiej strony ten sposób uważany jest za najbardziej efektywny, ponieważ daje roślinie szansę odbić się wiosną.

    Piwonię najlepiej ściąć we wrześniu, nie później niż do połowy miesiąca. Jeśli uprawiamy piwonię drzewiastą bądź chińską możemy je zostawić bez ścinania na całą zimę. Pamiętajmy tylko, aby jesienią po przekwitnięciu usunąć martwe kwiatostany, a wiosną martwe liście jeszcze zanim zacznie się okres wegetacyjny.

    WSKAZÓWKA:
    Cięcia piwonii nie należy przeprowadzać w sezonie, bo może to doprowadzić do chorób lub osłabić roślinę. W miarę przekwitania jedynie usuwamy przekwitnięte kwiaty piwonii sterylnym sekatorem na wysokości mniej więcej 5 cm poniżej pąka.

    Piwonie – podsumowanie

    Niezależnie, na jaką piwonię zdecydujemy się w naszym ogrodzie, będzie się pięknie w nim prezentować. Dobrą praktyką jest mieszanie odmian wczesnych ze średnimi i późnymi, dzięki czemu zyskamy kwitnące kwiaty przez ponad 2 miesiące. Czy warto? Na pewno. Pamiętajmy tylko, aby dbać o podlewanie piwonii, a także przycinać je po sezonie. Wprawdzie to długowieczne rośliny, ale piwonie będą rosnąć bujnie tylko wtedy, jeśli o nie zadbamy i zapewnimy dobre warunki.

    Share.

    Doświadczony ogrodnik, który nie tylko może pochwalić się ukończonymi studiami na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, ale też licznymi realizacjami dla przyjaciół i rodziny. Zajmuje się roślinami ozdobnymi, które namiętnie produkuje, uprawia, rozsadza i pielęgnuje. Z prostego kwiatu jest w stanie wyczarować zachwycającą kompozycję, a pod jej opieką nawet najbardziej marne przypadki odzyskują pełnię swojego piękna.

    Leave A Reply