Kiełki coraz bardziej zyskują na popularności wśród osób, które zdrowo się odżywiają. Stanowią prawdziwą bombę witaminową i zawierają więcej przyswajalnych składników odżywczych niż w pełni wykształcone części jadalne niektórych roślin. Czym są kiełki? Jakie właściwości odżywcze znajdziemy w poszczególnych kiełkach? Jak należy je hodować? 

    Kiełki – co to takiego?

    Kiełki – choć nazwa ta może na początku brzmieć dla wielu z nas obco, nie są niczym innym jak  roślinami, znajdującymi się we wczesnej fazie wzrostu. Kiełki w prosty sposób – często przy użyciu domowych metod można wyhodować z nasion. Podczas kiełkowania uaktywniają się enzymy, które przetwarzają substancje odżywcze tak, aby były one łatwiej przyswajalne dla ludzkiego organizmu. W procesie tym zwiększa się również ilość witamin oraz minerałów. Węglowodany złożone zamieniają się w cukry, natomiast białka w aminokwasy – właśnie dlatego kiełki są takie zdrowe!

    Kiełki wartości odżywcze

    Kiełki są źródłem witamin z grupy B, A, C, D, E, K, PP oraz minerałów: żelaza, wapnia, magnezu, potasu, cynku i selenu. Ponadto w kiełkach znajdziemy też sporą dawkę beta-karotenu, kwasów tłuszczowych Omega-3 oraz błonnika. Kiełki są produktami spożywczymi niskokalorycznymi i nie powodują wzdęć. 

    Kiełki – właściwości zdrowotne

    Kiełki są nie tylko smaczne, ale przede wszystkim zdrowe. Regularne spożywanie kiełków daje wiele korzyści zdrowotnych: 

    • Chroni przed szkodliwym działaniem wolnych rodników 
    • Powoduje obniżenie poziomu złego cholesterolu
    • Zapobiega miażdżycy i powstawaniu nowotworów 
    • Reguluje procesy trawienne
    • Poprawia stan cery
    • Wzmacnia włosy, zęby oraz kości
    • Pozytywnie wpływa na odporność
    • Uzupełnia niedobór witamin oraz minerałów

    Kiełki – ze sklepu czy z domowej uprawy? 

    Współcześnie kiełki możemy kupić w wielu sklepach spożywczych i warzywnych. Zapakowane w plastikowe pudełeczka są od razu gotowe do spożycia. Czy warto je kupować? Jeśli nie mamy czasu na domową uprawę kiełków, to gotowy produkt może być kuszącą opcją. Zdecydowanie zdrowsze i bardziej wartościowe są jednak kiełki z domowej uprawy. Dlaczego? 

    • Mają dostęp do naturalnego światła słonecznego, podczas gdy kiełki uprawiane na masową skalę często produkowane są w halach oświetlonych lampami
    • Nie wymagają transportu i magazynowania – świeże są od razu gotowe do zebrania i spożycia
    • Nie są pakowane w plastikowe opakowania 
    • Do ich produkcji nie wykorzystywane są środki ochrony przed pleśnią, co ma często miejsce w przypadku kiełków uprawianych masowo

    Jak uprawiać kiełki? 

    Uprawa kiełków jest bardzo prosta i może dostarczyć wiele satysfakcji. Warto zdecydować się na założenie domowej uprawy wraz z dziećmi, by w ten sposób zapoznać je z zasadami zdrowego odżywiania. Kiełki możemy uprawiać na kilka sposobów: 

    • Przy użyciu kiełkownicy
    • W słoiku
    • Na sitku
    • W woreczku
    • Na ligninie
    • Na talerzyku 

    Każda z tych metod opiera się o następujące kroki: płukanie nasion przed rozpoczęciem uprawy, umieszczenie wybranych nasion w odpowiednim naczyniu, regularne podlewanie i odprowadzanie nadmiaru wody zebranej w naczyniu. W domowej uprawie kiełków niezwykle istotne jest zapewnienie roślinom dostępu do świeżego powietrza i naturalnego światła słonecznego. Kiełki doskonale czują się na chłodnym parapecie z ekspozycją północną. 

    Więcej informacji na temat uprawy kiełków znajdziecie w artykule: Kiełki – jak uprawiać w domu? Metody, dobór nasion, jak długo rosną kiełki?

    Kiełki – najpopularniejsze rodzaje

    Chcąc założyć domową hodowlę kiełków, należy wybierać  nasiona, które są  z  przeznaczeniem na kiełki. Specjalne oznaczenie (nasiona na kiełki) znajdziemy na  opakowaniach.  Nasiona tego typu są  przebadane pod kątem obecności szkodliwych patogenów dla człowieka i odznaczają się najwyższą jakością. Do wyboru mamy kiełki różnorodnych roślin oraz mieszanki. Do najpopularniejszych należą: 

    • Kiełki lucerny: są źródłem wielu minerałów takich jak: fosfor, potas, cynk, wapń oraz witamin: K, C, A, E i B. 33 g kiełków lucerny dostarcza aż 13% dziennego zapotrzebowania na witaminę K. Regularne spożywanie tych kiełków powoduje zwiększenie odporności, zapobiega chorobom serca oraz obniża poziom złego cholesterolu. Kiełki lucerny są gotowe do spożycia po upływie 4 – 5 dni. Możemy hodować je w kiełkownicy lub w słoiku przykrytym gazą, lub watą. Kiełki lucerny charakteryzują się cierpkim smakiem.
    • Kiełki rzeżuchy: zawierają witaminy: C, B, A, K i E, oraz minerały: żelazo, wapń, fosfor, magnez, potas, jod, cynk. Kiełki te wykazują działanie moczopędne, wzmacniają włosy, paznokcie, regulują pracę tarczycy, przyspieszają przemianę materii. Do spożycia gotowe są od 5 do 7 dni od zasadzenia. Kiełki rzeżuchy mają wyrazisty, ostry smak.
    • Kiełki brokułów: są bogate w witaminy A, B, C, E i K oraz minerały: cynk, fosfor, mangan, magnez, potas, selen, wapń, żelazo. Działają przeciwnowotworowo, przeciwzapalne oraz antybakteryjne. Przyczyniają się do wzmocnienia odporności. Wyraźnie wpływają na poprawę samopoczucia. Posiadają niski indeks glikemiczny. Do spożycia nadają się po upływie maksymalnie 4-5 dni od rozpoczęcia kiełkowania. Kiełki brokułów mają lekko pikantny smak. 
    • Kiełki rzodkiewki: zawierają dużą dawkę witaminy C, są więc dobrym wyborem w okresie przeziębieniowym. Są źródłem witamin: A, E i B oraz wielu cennych pierwiastków takich jak: cynk, fosfor, magnez, mangan, miedź, potas, siarka, wapń, żelazo. Pozytywnie wpływają na kondycję skóry, włosów oraz paznokci. Kiełki rzodkiewki kiełkują w ciągu 5 do 6 dni, charakteryzują się pikantnym smakiem. 
    • Kiełki słonecznika: Stanowią cenne źródło witamin: A, B, C, D, E i K oraz minerałów. Zawierają sporą dawkę żelaza, dlatego mogą zapobiegać anemii, chorobom układu krążenia i nowotworów. Kiełki słonecznika hamują rozwój wolnych rodników w organizmie. Do spożycia są gotowe w czasie 5 do 6 dni od momentu rozpoczęcia kiełkowania. 
    • Kiełki buraka: zawierają witaminy A, B, C oraz liczne minerały. Wpływają na obniżenie ciśnienia, odkwaszanie organizmu. Wykazują także działanie przeciwnowotworowe. Można je spożywać już po upływie 8 do 10 dni od rozpoczęcia kiełkowania. Są delikatne w smaku, nieco przypominają kiełki lucerny. 
    • Kiełki fasoli mung: zaletą tego rodzaju kiełków jest zdolność do obniżania indeksu glikemicznego posiłku oraz zmniejszenia poziomu cholesterolu we krwi. W kiełkach fasoli mung znajdziemy witaminy A, E, C, K, a także witaminy z grupy B.
    • Kiełki soczewicy: dostarczają organizmowi dużych ilości kwasu foliowego, witaminy z grupy B, aminokwasy, wapń, cynk, żelazo, potas, magnez, fosfor. Podobnie jak kiełki lucerny, kiełki soczewicy polecane są osobom, które nie tolerują preparatów żelaza. 

    Z czym jeść kiełki? 

    Kiełki warto jeść przede wszystkim na surowo – w takiej bowiem postaci kiełki mają najwięcej wartości odżywczych. Z powodzeniem możemy dodawać surowe kiełki do kanapek, sałatek, surówek. Kiełki ze względu na swoje walory smakowe doskonale komponują się z wędlinami, mięsem, serami, pieczywem, pastami. Kiełków można używać także do przyrządzenia dipów, koktajli, tortilli warzywnych. Rośliny te znakomicie pasują również do dań kuchni chińskiej – podsmażone w głębokim woku wraz z innymi składnikami zachwycą nas swoimi walorami smakowymi.  

    Kiełki to rośliny zaliczane do superfoods. Zdrowe, smaczne i łatwe w uprawie podbiją podniebienia nawet najbardziej wytrawnych smakoszy. Bogate w witaminy i składniki odżywcze mogą być spożywane na surowo jako dodatek do różnorodnych dań. Po kiełki warto sięgać nie tylko jesienią i zimą – czyli w okresie obniżonej odporności, ale i przez cały rok. Szerokie właściwości prozdrowotne kiełków pomogą nam jeszcze lepiej zadbać o nasz organizm, by cieszyć się doskonałym samopoczuciem przez okrągły rok!

    Share.

    Absolwentka dietetyki na wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Ukończyła studia podyplomowe na kierunku psychodietetyki na Uniwersytecie SWPS. Prowadzi własną poradnię dietetyczną, w której pomaga pacjentom zadbać o zdrowe odżywianie i utrwalić zdrowe nawyki żywieniowe.

    Comments are closed.