Kalafior bardzo często gości na naszych stołach – najczęściej w charakterze dodatku do klasycznego obiadu. Jest niskokaloryczny, tani, łatwo dostępny i smaczny, przez co popularność tego warzywa nie słabnie. Jednak czy wiemy jak w pełni wykorzystać drzemiące w kalafiorze dobro? Zapraszamy do lektury.

    Skąd się wziął kalafior?

    Kalafior to jednoroczna roślina należąca do rodziny kapustowatych. Jego nazwa ma swój rodowód w łacinie, gdzie słowo „caulis” oznacza „kapustę z kwiatem”. Uprawiany był już w roku 600 p.n.e w Azji Mniejszej – następnie zawędrował do Italii a stamtąd do pozostałych krajów europejskich.

    Wartości odżywcze kalafiora

    Jadalna część kalafiora nazywa się „róża”. Posiada bardzo mało kalorii, jedyne 27 kcal na 100 gram, a także niski indeks glikemiczny – co jest istotną informacją dla osób zmagających się z chorobami metabolicznymi, takimi jak cukrzyca lub insulinooporność. Kolejnym plusem przemawiającym za tym, by na stałe wprowadzić to warzywo do diety, jest jego bogactwo witamin i  składników mineralnych Sto gram kalafiora obfituje w: wapń, magnez, fosfor, potas, witaminę C, kwas foliowy, kwas pantotenowy, witaminę B6, witaminę K.

    Jakie właściwości zdrowotne ma kalafior?

    Już mała porcja kalafiora zawiera całe dobrodziejstwo składników odżywczych wspomagających ludzki organizm. Jednak na tym nie kończą się jego doskonałe właściwości prozdrowotne. Kalafior ma wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, systemu nerwowego, a także układu sercowo – naczyniowego. A to wciąż nie wszystko! Jakie jeszcze właściwości zdrowotne ma kalafior? 

    Kalafior a nowotwory

    Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że istnieje korelacja między stylem naszego życia a zminimalizowaniem ryzyka zachorowania na nowotwory. Niezwykle istotne jest to, co jemy. W przypadku kalafiora mamy do czynienia z warzywem, które podobnie jak inne warzywa kapustne zawiera  sulfofan, czyli związek, który chroni nasz organizm przed zmianami nowotworowymi. Dlatego jest doskonałym sprzymierzeńcem w profilaktyce antyrakowej. . 

    Kalafior a układ pokarmowy

    Kalafior posiada dużo wody i błonnika, przez co doskonale wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Wspomniany błonnik zapobiega zaparciom, obniża poziom cholesterolu, a  także zmniejsza ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Ponadto kalafior posiada izotiocyjany – związki działające bakteriobójczo wobec Helicobacter Pylori– w dużej mierze odpowiedzialne za pojawienie się wrzodów żołądka oraz dwunastnicy. Warto zatem, by osoby zmagające się z problemami żołądkowymi wprowadziły kalafior do swojego menu na stałe. 

    Kalafior a system nerwowy

    Regularne spożywanie kalafiora może chronić nasz organizm przed chorobami neurodegeneracyjnymi takimi jak choroba Alzheimera, Parkinsona czy demencją. A to wszystko za sprawą choliny, związku zawartego w kalafiorze. Cholina chroni nasze komórki nerwowe przed degeneracją oraz pozytywnie wpływa na poprawę naszej pamięci długotrwałej.  

    Kalafior a osteoporoza

    Osteoporoza to choroba układu szkieletowego, która prowadzi do łamania się kości nawet w wyniku niewielkiego urazu. Szczególnie narażone na osteoporozę są kobiety po menopauzie. Spożywanie kalafiora w kontekście walki z tą chorobą jest istotne z powodu obecności w nim witaminy C, która ułatwia procesy wchłaniania się wapnia do organizmu oraz zmniejsza jego wydalanie.

    Kalafior a gospodarka hormonalna:

    Brak odpowiedniej diety oraz ogólnie niezdrowy tryb życia powodują, że coraz częściej zaburzeniu ulega nasza gospodarka hormonalna. Pojawieniu się nieprawidłowości sprzyja wysoko przetworzone jedzenie i duże spożycie cukru. Kalafior jest warzywem bogatym w fitoestrogeny, co za tym idzie – pomaga zwiększyć niski poziom estrogenów. Niestety kalafior należy do rodziny warzyw krzyżowych, które zawierają związki mające działanie wolotwórcze takie jak goitrogeny, dlatego osoby z niedoczynnością tarczycy powinny zwrócić szczególną uwagę na ilość spożywanych (zwłaszcza surowych) warzyw krzyżowych. Pamiętajmy jednak o tym, że ilość goitrogenów w tych produktach, ulega częściowej inaktywacji po wprowadzeniu odpowiedniej obróbki termicznej.  

    Kalafior a układ sercowo – naczyniowy:

    By wspomóc prawidłowe krążenie krwi i funkcjonowanie naczyń krwionośnych, warto regularnie spożywać większe ilości kalafiora.  Związki zawarte w kalafiorach działają przeciwzapalnie oraz chronią serce przed uszkodzeniami. Przekłada się to bezpośrednio na zmniejszenie ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. 

    Kalafior – działania niepożądane

    Pomimo całego dobrodziejstwa, jakie oferuje nam kalafior, jak wiele innych pokarmów, spożyty w nadmiarze może zaszkodzić. Kalafior podobnie jak brukselka czy brokuł, zaliczany jest do warzyw kapustnych, po zjedzeniu których możemy odczuwać dyskomfort związany z tworzeniem się gazów jelitowych.  By uniknąć tych nieprzyjemności, warto połączyć kalafior na przykład z  koprem czy kminkiem. 

    Kalafior w kuchni. Jak przyrządzić kalafior

    Najprostszą, a jednocześnie najpowszechniejszą formą podania kalafiora jest kalafior ugotowany i polany z podsmażoną bułką tartą. Smakuje wtedy doskonale. Jednak nie jest to jedyna możliwość spożycia tego warzywa. Kalafior wyśmienicie smakuje chrupany na surowo – zarówno różyczki, jak i „kaczan”. Jest nieodzownym dodatkiem w zupie jarzynowej oraz głównym składnikiem zupy kalafiorowej (można ją zblendować i stworzyć smakowitą zupę – krem). Kalafior, za jego łagodny smak, polubić powinny także dzieci, które warto zachęcać do próbowania warzyw pod różnymi postaciami. Ugotowanego lub surowego kalafiora można użyć jako składnika wielu sałatek, np. z dodatkiem selera naciowego , rodzynek i majonezu. Z powodzeniem można też dodać kalafior do zapiekanek lub oprószyć go ziołami i zapiekać w piekarniku. 

    Jeśli smak kalafiora jest dla nas zbyt łagodny lub mało treściwy, to istnieją przyprawy, które doskonale go podkręcają – są  to świeży lub suszony koperek, grubo młynkowany pieprz, papryka czy kurkuma. Dodatek czosnku lub kminku, oprócz podbicia smaku, spowoduje że kalafior nie będzie powodować wzdęć. 

    Ze względu na niski ładunek kaloryczny oraz niski indeks glikemiczny, kalafior jest wdzięcznym warzywem w różnego rodzaju dietach. Dzięki temu pojawiają się coraz to nowsze przepisy na jego użycie, takie jak np. pizza ze spodem z kalafiora. Warzywo to zdecydowanie zachęca do kulinarnych eksperymentów. Zachęcamy do wypróbowania dobrze znanych i zupełnie nowych przepisów na dania z kalafiorem – koniecznie przy użyciu warzyw z samodzielnej uprawy! 

    Share.

    Absolwentka dietetyki na wydziale Nauk o Żywności i Żywieniu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Ukończyła studia podyplomowe na kierunku psychodietetyki na Uniwersytecie SWPS. Prowadzi własną poradnię dietetyczną, w której pomaga pacjentom zadbać o zdrowe odżywianie i utrwalić zdrowe nawyki żywieniowe.

    Comments are closed.