Czosnek niedźwiedzi to roślina wieloletnia o delikatnych, białych kwiatach. Swoją popularność zawdzięcza wyjątkowemu smakowi i właściwościom prozdrowotnym. Może być stosowany w kuchni jako dodatek do wielu potraw, a także jako surowiec na przetwory. Jak uprawiać i pielęgnować tę roślinę? Podpowiadamy w artykule.

    Czosnek niedźwiedzi jest byliną, która należy do rodziny amarylkowatych. W środowisku naturalnym spotkać go można w miejscach cienistych i półcienistych, w wilgotnych lasach mieszanych i liściastych Azji i Europy. Rośnie również w Polsce, głównie w Sudetach, Karpatach, Puszczy Białowieskiej, Pojezierzu Suwalskim i na Pogórzu. Jest objęty częściową ochroną gatunkową, dlatego nie można go zrywać na terenie naturalnych siedlisk. Jest to możliwe jedynie na podstawie specjalnego zezwolenia, przy czym konieczne jest pozostawienie 75% populacji i nie mogą zostać uszkodzone podziemne części roślin. Od 2006 roku czosnek niedźwiedzi znajduje się również na czerwonej liście gatunków zagrożonych wyginięciem.

    Jak wygląda czosnek niedźwiedzi?

    Czosnek niedźwiedzi (Alium ursinum) nazywany jest czosnkiem cygańskim lub cebulą czarownic. Osiąga wysokość od 40 do 50 cm, ma długie, lancetowate liście rosnące odziomkowo, które pojawiają się już od marca i wyglądem przypominają konwalie. Odróżnić je można dzięki charakterystycznemu czosnkowemu zapachowi, co jest bardzo istotne, ponieważ konwalie są trujące.

    CIEKAWOSTKA:
    Nazwa czosnku niedźwiedziego wiąże się z legendą, według której niedźwiedzie po wybudzeniu z zimowego snu jadły liście tej rośliny, by odzyskać siły i się wzmocnić.

    W okresie kwitnienia, przypadającego na przełom kwietnia i maja, czosnek niedźwiedzi wytwarza białe kwiaty, które składają się z sześciu płatków i zebrane są w kwiatostany w formie baldachu pozornego, przypominające kształtem gwiazdki. W części podziemnej znajduje się podłużna, żółtawa cebula o długości od 1,5 do 6 cm, przy której pojawić się mogą boczne, młode cebulki. Torebki nasienne tych roślin zbudowane są z trzech kulistych komór, w których znajduje się nasiono mające 3 mm wielkości.

    Czosnek niedźwiedzi – jak uprawiać?

    Czosnek niedźwiedzi można uprawiać w ogrodzie oraz w pojemnikach na tarasie i balkonie, nie tylko jako roślinę jadalną, ale również ozdobną. Uprawa nie jest trudna i nie wymaga szczególnej pielęgnacji.

    Wymagania uprawowe czosnku niedźwiedziego:

    Sadzenie: wczesną jesienią (cebulki) lub późną jesienią (nasiona).
    Stanowisko: półcieniste lub cieniste; najlepiej pod drzewami liściastymi albo zrzucającymi liście krzewami
    Podłoże: żyzne, próchniczne, wilgotne, o obojętnym lub lekko zasadowym pH, dokładnie odchwaszczone.
    Rozstaw: ok. 30 cm.
    Podlewanie: umiarkowane, ale intensywniejsze w okresie suszy.
    Nawożenie: od momentu pojawienia się pierwszych siejek do czasu zanim roślina nie rozpocznie kwitnienia; po przekwitnięciu stosujemy ostatnią dawkę nawozu.
    Pielęgnacja: regularnie należy usuwać uschnięte kwiaty i liście.

    Roślina najlepiej będzie rosła w miejscach cienistych i półcienistych, ponieważ mocno nasłonecznione stanowisko może być przyczyną więdnięcia. Warto więc sadzić czosnek niedźwiedzi pod koronami drzew i krzewami. Zadbajmy o to, aby gleba była umiarkowanie wilgotna, co pozwoli uniknąć gnicia cebul.

    WSKAZÓWKA:
    Roślinę można uprawiać poprzez sadzenie cebul lub wysianie nasion w okresie od września do października w rozstawie 30×30 cm i na głębokości od 7 do 10 cm, okrywając 2-5 cm warstwą ziemi. W przypadku uprawy w pojemnikach rozstaw może być mniejszy. Warto też pamiętać o drenażu, który pozwoli na prawidłowe odpływanie nadmiaru wody.

    Czosnek niedźwiedzi można rozmnażać poprzez podział cebul przybyszowych pod koniec okresu wegetacji lub wczesną wiosną. Jeżeli chcemy rozmnożyć go z nasion, powinniśmy pamiętać o przechowywaniu nasion przez 4 tygodnie w worku foliowym z wilgotnym piaskiem w temperaturze od 30 do 25°C, a następnie przez 4 tygodnie w lodówce.

    Jak pielęgnować czosnek niedźwiedzi?

    Podlewanie czosnku niedźwiedziego powinno być umiarkowane, a w okresach suszy intensywniejsze. Pamiętajmy również o tym, że nawożenie po ścięciu liści lub przesadzeniu powoduje szybsze odrastanie wiosną.

    Ogólne wskazówki co do pielęgnacji czosnku niedźwiedziego:

    • Stanowisko należy regularnie odchwaszczać.
    • Roślinę można zasilać nawozem wieloskładnikowym, chociaż nie jest to konieczne.
    • Zbierając liście, powinniśmy zostawić po jednym na każdej cebulce, dzięki czemu roślina będzie odpowiednio odżywiona.
    • Jesienią zalecane jest wykonanie ściółkowania kompostem i odkwaszonym torfem.
    • Zbyt gęsto rosnące rośliny przesadzamy wiosną, dzięki czemu mają odpowiednią ilość wolnego miejsca.

    W przypadku uprawy w pojemnikach pamiętajmy, aby po zakończonym kwitnieniu umieścić je w zacienionym miejscu i umiarkowanie podlewać przez cały sezon. Warto również przed nadejściem zimy doniczkę zabezpieczyć przed mrozem, tak żeby rośliny nie przemarzły. Wiosną po wznowieniu wegetacji przenosimy pojemnik w jaśniejsze miejsce i wznawiamy podlewanie.

    Czosnek niedźwiedzi w kuchni – zastosowanie

    Czosnek niedźwiedzi to doskonały dodatek do wielu różnych potraw o cennych właściwościach leczniczych. Może być jedzony na surowo i po obróbce termicznej. Najlepszy jest wtedy, gdy pojawiają się młode liście, ponieważ w okresie kwitnienia tracą smak. Jadalne są również kwiaty i cebule, które charakteryzują się ostrzejszym smakiem. Co ciekawe, ma mniej intensywny aromat niż czosnek tradycyjny, przez co po jego zjedzeniu unikniemy nieprzyjemnego oddechu; jest również łagodniejszy dla układu pokarmowego.

    Sprawdź, jakie zastosowanie ma czosnek niedźwiedzi: Czosnek niedźwiedzi – właściwości i zastosowanie

    Gdzie kupić nasiona czosnku niedźwiedziego?

    Nasiona i cebulki czosnku niedźwiedziego kupić możemy w sklepach ogrodniczych, zarówno stacjonarnych, jak i internetowych. W sklepach internetowych dostępne są one przez cały rok w przystępnych cenach.

    W sklepach dostępne są nasiona czosnku niedźwiedziego przeznaczone do wysiewu późną jesienią, tj. październik-listopad. Dla porównania cebulki zaleca się sadzić wczesną jesienią. Przy nasionach należy pamiętać, że będą przechodzić zimowy okres spoczynku i rozwiną liście wiosną (marzec-kwiecień).

    Uprawa czosnku niedźwiedziego – podsumowanie

    Czosnek niedźwiedzi jest łatwy w uprawie, pod warunkiem, że zadbamy o odpowiednie stanowisko i pielęgnację. W środowisku naturalnym roślina bardzo się rozrasta, tworząc ogromne łany, i ten efekt możemy uzyskać również w ogrodzie. Może się jednak okazać, że ekspansja rośliny będzie zbyt gwałtowna, wówczas należy ją zahamować. Ponadto przed posadzeniem cebulek lub wysiewem nasion warto wyznaczyć miejsce i je ograniczyć, np. deskami. Pamiętajmy również o tym, że należy regularnie usuwać przekwitłe pędy kwiatowe, aby nie dopuścić do dalszego samosiewu.

    Zachęcamy do domowej uprawy czosnku niedźwiedziego, zwłaszcza że rośliny nie można pozyskiwać ze środowiska naturalnego. Ta łatwa w uprawie roślina będzie nie tylko ozdobą ogrodu lub balkonu, ale także smacznym dodatkiem do wielu dań. Z czosnku niedźwiedziego możemy przygotowywać przetwory, możemy go kisić, mrozić i suszyć, dzięki czemu będziemy mogli przez cały rok cieszyć się jego wyjątkowym smakiem.

    Share.

    Doświadczony ogrodnik, który nie tylko może pochwalić się ukończonymi studiami na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, ale też licznymi realizacjami dla przyjaciół i rodziny. Zajmuje się roślinami ozdobnymi, które namiętnie produkuje, uprawia, rozsadza i pielęgnuje. Z prostego kwiatu jest w stanie wyczarować zachwycającą kompozycję, a pod jej opieką nawet najbardziej marne przypadki odzyskują pełnię swojego piękna.

    Leave A Reply